Menemenlizade olarak da tanınan Mehmet Tahir Bey Adana’nın ünlü şairlerindendir. Devletin çeşitli kademelerinde hizmet verdikten başka Adana’da “Gayret “ isminde bir de gazete çıkardı.
Sadaret Telgraf Kalemi Müdürü Haşim Habib Bey’in oğlu olan M. Tahir Bey 1863 (H.1279) tarihinde Adana’da doğdu.
Babasının Saray’daki görevi nedeniyle çok küçük yaşlarda iken İstanbul’a götürülen Mehmet Tahir Bey Soğukçeşme Askeri Rüşdi’sinde okudu. Daha sonra devam ettiği Mülkiye Mektebi’ni ise 1883 (23 Şevval 1300) tarihinde tamamlayarak diplomasını aldı.
Okulda başarılı bir öğrenci olan M. Tahir Bey, bu sıralarda İstanbul’da şiirle meşgul olan ünlü simalarla tanışma fırsatı buldu ve kendisi de şiirle uğraşmaya başladı. Tahsilini tamamladıktan sonra bir süre Şura-i Devlet Tanzimat Dairesi’nde ücretsiz olarak çalışan Mehmet Tahir Bey daha sonra Ticaret Nezareti (Bakanlığı) Tercüme-i Fünun Kalemi’ne tayin edilerek burada çalışmaya başladı.
Mekteb-i Mülkiye’yi (Günümüzde Siyasal Bilgiler Fakültesi) okuduğu sıralarda iyice ilerlettiği şiirle ilgisini, okulu bitirdikten sonra da devam ettirerek geliştirdi. Mülkiye’den mezun olur olmaz “Gayret” isminde bir gazete çıkardı. Burada hem makalelerini hem de şiirlerini yayımlamaya başladı. Bu sıralarda başka dergilere ve gazetelere de yazılar yazıyordu.
M. Tahir Bey, Şura-i Devlet Dahiliye Dairesi Mülazimliği’nde bir süre ücretsiz görev yaptıktan sonra Adana, Aydın, Selanik, Maarif müdürlüklerinde, Mekteb-i Mülkiye Kitabeti Resmiye ve Darülfünun “İlm-i Ahlak” muallimliklerinde (öğretmenliğinde) bulundu. Son memuriyeti ise Maarif Nezareti Mektubi ve Mühimme Kalemleri Müdirliği (Milli Eğitim Bakanlığı önemli yazılar kısım müdürlüğü) oldu.
Görevde bulunduğu yıllarda çeşitli nişanlarla ödüllendirilen Mehmet Tahir Bey 1903 yılında (H.15 Zilkade 1320) gecesi geçirdiği bir kalp krizi sonrasında genç yaşta, (40 yaşında) yaşamını yitirdi.
Mehmet Tahir Bey özellikle Edebiyat üzerine çeşitli eserler yazdı. Onun “Osmanlı Edebiyatı - Yad-i Mazi – Osmanlı Coğrafyası” isimli basılan eserleri yanında ELHAN (Görünüm) isimli bir şiir kitabı da basıldı. Bu şiir kitabı edebiyat çevrelerinde geniş yankı yaptı. Recaizade Ekrem Bey ELHAN’ı takdir etmek için yazdığı bir broşürde Muallim Naci ve arkadaşlarını eleştirdiği için o da çok eleştiri aldı. Muallim Naci de kendisine sataşan Recaizade Ekrem’i eleştiren “Demdeme”isimli bir broşür yayımlamasıyla ikisi arasındaki tartışma uzadı.
Genç yaşta ölen Mehmet Tahir Bey’in genç ve güzel bir kızın ölümünü tasvir ettiği “HAYAT” isimli uzun manzumesinden bir bölümü sunuyoruz:
HAYAT
Zavallı kız sarı güller gibi sararmış ah,
Fakat güzel, yine dilber hele o çeşm-i siyah
Cihana sanki veda eyleyen o tatlı nigah
Ne rütbe cazibe perver, ne rütbe dilberdir
Cemali gülmededir, gerçi kendi muğberdir.
Behara erse hazan böyle dilfirib olmaz
Cihanda gonca bile böyle kemnasib olmaz
On altı sinnini doldurmamış henüz bu mah
Ecel, bu goncai neşgüfteden ne ister ah,
Cemali subhi emelden latif olan bu güzel
Reva mı toprağa girsün bu yaşda zar-ü niza
* * *
SÖZLÜK
Behar - Bahar
Cazibe perver - Alımlı güzel
Çeşm-i siyah - Siyah gözler
Dilfirib - Gönül aldatan
Goncai meşgüfte - Yeni sevdalı
Kemnasip - Şanssız
Latif - Güzel, nazik
Mah - Ay
Muğber - Alıngan- kırgın
Reva mı - Uygun mu?
Sinini - Yaşını
Subhi emel - Tanyeri güzelliği
Tatlı nigah - Tatlı bakış
Zar-ü nizar -.Zayıf ve inleyerek
>> Mehmet MERCAN
| Yorumlar |
|
