Televizyon kanallarında bir Adana salgınıdır gidiyor. Adana ve Adanalı dizileri birbiri peşi sıra ekranlarda yer alıyor. Dizi, Adana dizisi olmadı diyelim… Tak!... Dizinin içine birkaç Adana karakteri monte etme ihtiyacı hissediyorlar.

Bu dizilerin senaryoları da, İstanbul’un bilmem hangi mahallesinin bilmem hangi  sokağındaki bir kafede ya da boğaz manzaralı kaloriferli sıcak dairelerinde yazılıyor. Bilgisayarın önündeki koltuktan kalkmadan… Tıkır tıkır… Tıkır tıkır… Tıkır tıkır…

Adana’yı görmeden, Adanalıyı tanımadan!

Nasıl oluyor acaba bu iş?...

Herhalde asistanlara talimat veriliyordur, “Kızım… Şu Adana’yı bir araştır bakalım… Neyi ünlüdür?.. Ne yer ne içerler?.. Ne yapar, ne ederler?...” diye...

Asistanlar da giriyorlardır Google’a… “Adana” yazıp başlıyorlardır aramaya…

Sonra da raporu hazırlayıp veriyorlardır patrona:

“Kebapları ünlü… Acı yemeyi seviyorlar… Şalgam içiyorlar… Her yere pamuk ekiliyor… Pamuk ağaları var… Pamuk toplayan ırgatlar var… Sabancı var… Yılmaz Güney var… Gidek, gelek, yapak, edek diye konuşuyorlar… Kaba ve maço bir yapıları var… Delikanlı, gözünü budaktan esirgemeyen insanlar… Sıcak kanlılar…”

Bu bilgiler büyük harflerle yazılıp, çalışma masasının karşısındaki panoya yapıştırılıyor ve başlanıyor senaryo yazım işi…

Satır aralarına Adana’nın ve Adanalının bu özellikleri serpiştirilerek bir dizi senaryosu oluşturuluyor.

Peki oluyor mu?...

Kimin umurunda ki?...

Dizi izleniyorsa, reytingi iyiyse… Hiç sorun yok. Devam!..

Dizi izlenmiyorsa, reyting kötü gidiyorsa… Kaldır diziyi olsun bitsin!..

Gerçi  Uğur Yücel’in “Canım Ailem” dizini bu tanımlamaların dışında tutmak gerekiyor. Belli ki, Adana ve Adanalı iyi analiz edilmiş. İş ciddiye alınarak yapılmaya çalışılıyor ve yapılıyor da.

Diğer diziler?...

“Evlere şenlik!” desek, hiç kimsenin hakkını yemiş olmayız sanırım.

“Adanalı” dizisi mesela…

“Karikatürize edilmiş bir Adanalı karakter” desek… Karikatürle alakası yok!.. GIRGIR’ın, Çiçeği Burnunda Karikatürcüler köşesinde, karikatüre yeni başlayan acemiler bile böyle kötü karikatür çizemez! Diyelim ki çizdiler… Rahmetli Oğuz Abi’den fırça üzerine fırça yerler, bir daha ellerine tarama ucu almaya cesaret edemezlerdi!..

Avrupa Yakası’ndaki Dilber Hala gibi Adanalı tiplemeleri nispeten daha başarılı. En azından, komedi dizisi olduğu için idare ediyor. Ancak, orada da gene işin kolayına kaçılıyor ve diyalogların orasına burasına ölçüsüz ve gereksiz bir şekilde Adana sözcükleri ve deyimleri serpiştiriliyor.

Biz de AcılıBirbuçuk olarak düşündük taşındık… Televizyoncularımıza yardımcı olalım istedik. Hazırladığımız Adanaca-Türkçe sözlüğü sayfalarımızda yayınlamaya başladık.

Adana’nın zengin söz dağarcığı televizyoncularımızın emrine amade. Açıp okusunlar; Adana sözcüklerini, deyimlerini doğru bir şekilde öğrenip kullansınlar.

Zibil gibi (Zebil değil sayın Gülse Birsel… Zibil.) söz Adanaca-Türkçe sözlükte. Sözcükleri, deyimleri doğru kullanın, zortluk olmayın. ;))

[ Mustafa ÖNCÜL ]